<?xml version="1.0" encoding="utf-8" standalone="yes"?><rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"><channel><title>timbre | FisiQuímicamente</title><link>https://dev.fisiquimicamente.com/etiqueta/timbre/</link><atom:link href="https://dev.fisiquimicamente.com/etiqueta/timbre/index.xml" rel="self" type="application/rss+xml"/><description>timbre</description><generator>Hugo Blox Builder (https://hugoblox.com)</generator><language>es</language><lastBuildDate>Fri, 24 Oct 2025 09:40:15 +0200</lastBuildDate><image><url>https://dev.fisiquimicamente.com/media/sharing.png</url><title>timbre</title><link>https://dev.fisiquimicamente.com/etiqueta/timbre/</link></image><item><title>Esto es Física</title><link>https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2024/06/13/esto-es-fisica/</link><pubDate>Fri, 24 Oct 2025 09:40:15 +0200</pubDate><guid>https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2024/06/13/esto-es-fisica/</guid><description>&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;p&gt;El &lt;a href="http://www.fqsaja.com" target="_blank" rel="noopener"&gt;Departamento de Física y Química del IES Valle del Saja&lt;/a&gt; publicaba recientemente este trabajo que desarrolla un proyecto de divulgación de la Física realizado desde todos sus departamentos didácticos.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Un &lt;strong&gt;documental&lt;/strong&gt; en el que, a partir de una idea propia de cada materia, se trata de buscar la conexión con la Física a través de una reflexión o de un experimento.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;En esta entrada recorremos las &lt;strong&gt;16 experiencias&lt;/strong&gt; seleccionadas, aportando en algunos casos nuestro granito de arena.&lt;/p&gt;
&lt;details class="spoiler " id="spoiler-0"&gt;
&lt;summary&gt;Pincha aquí si quieres ver el documental completo&lt;/summary&gt;
&lt;p&gt;&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;p&gt;&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="0"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/details&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h2 id="1-lengua-española-hahahugoshortcode983s2hbhb"&gt;1. Lengua española
&lt;mark&gt;PRESIÓN&lt;/mark&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="20"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;El que mucho abarca, poco aprieta.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;La &lt;strong&gt;presión&lt;/strong&gt;, $p$, es una magnitud escalar que relaciona la fuerza $F$ (ejercida perpendicularmente) con la superficie $S$ sobre la que actúa:
&lt;/p&gt;
$$
p = \frac{F}{S},
$$&lt;p&gt;lo que nos permite explicar el famoso refrán, pues efectivamente a mayor superficie, menor es la presión ejercida.&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;strong&gt;Aprende más&lt;/strong&gt; sobre el concepto de &lt;strong&gt;presión&lt;/strong&gt; con nuestros &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/recursos-fisica-quimica/apuntes/4eso/fluidos/"&gt;&lt;strong&gt;apuntes&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;fluidos&lt;/strong&gt; para &lt;strong&gt;4.º ESO&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h2 id="2-inglés-hahahugoshortcode983s5hbhb"&gt;2. Inglés
&lt;mark&gt;DISPERSIÓN&lt;/mark&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="134"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;En este capítulo se nos presenta la importante diferencia entre la &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Dispersi%c3%b3n_refractiva" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;dispersión refractiva&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;, como la que ocurre en un &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2023/04/26/dispersion-de-colores-en-un-prisma/"&gt;&lt;strong&gt;prisma&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; o en las gotas de agua para formar el &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2022/02/13/como-se-forma-el-arcoiris/"&gt;&lt;strong&gt;arcoíris&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;; y la &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Dispersi%c3%b3n_de_Rayleigh" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;dispersión&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Rayleigh&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;, que nos permite explicar &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2022/07/29/por-que-vemos-el-cielo-azul/"&gt;por qué vemos el &lt;strong&gt;cielo azul&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Aprende más&lt;/strong&gt; sobre la &lt;strong&gt;reflexión&lt;/strong&gt; y la &lt;strong&gt;refracción&lt;/strong&gt; de la &lt;strong&gt;luz&lt;/strong&gt; con esta excelente &lt;strong&gt;simulación&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;iframe loading=lazy src="https://phet.colorado.edu/sims/html/bending-light/latest/bending-light_all.html?locale=es" width="100%" height="600" scrolling="no" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;
&lt;h2 id="3-filosofía-hahahugoshortcode983s10hbhb"&gt;3. Filosofía
&lt;mark&gt;HORROR VACUI&lt;/mark&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="272"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;Este capítulo explora el concepto del &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Vac%c3%ado" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;vacío&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; y sus efectos en la &lt;strong&gt;ebullición&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;líquidos&lt;/strong&gt;, la &lt;strong&gt;expansión&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;gases&lt;/strong&gt; o la &lt;strong&gt;caída&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;graves&lt;/strong&gt;&lt;sup id="fnref:1"&gt;&lt;a href="#fn:1" class="footnote-ref" role="doc-noteref"&gt;1&lt;/a&gt;&lt;/sup&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;strong&gt;Aprende más&lt;/strong&gt; sobre cómo el &lt;strong&gt;experimento&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Torricelli&lt;/strong&gt; o los &lt;strong&gt;hemisferios&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Magdeburgo&lt;/strong&gt; nos ayudaron a entender mejor el concepto de &lt;strong&gt;vacío&lt;/strong&gt;, con nuestros &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/recursos-fisica-quimica/apuntes/4eso/fluidos/#f%c3%adsica-de-la-atm%c3%b3sfera"&gt;&lt;strong&gt;apuntes&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;fluidos&lt;/strong&gt; para &lt;strong&gt;4.º ESO&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;details class="spoiler " id="spoiler-14"&gt;
&lt;summary&gt;¿Sabes que &lt;em&gt;&lt;strong&gt;horror vacui&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt; es también el título de un &lt;strong&gt;podcast&lt;/strong&gt;?&lt;/summary&gt;
&lt;p&gt;&lt;p&gt;El propio &lt;strong&gt;Departamento de Física y Química del IES Valle del Saja&lt;/strong&gt;, junto con algunos/as amigos/as y docentes de Secundaria, tiene un &lt;strong&gt;podcast&lt;/strong&gt; titulado precisamente &lt;em&gt;&lt;strong&gt;Horror vacui&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt;, mediante el que, de momento, han hecho su particular &lt;strong&gt;homenaje&lt;/strong&gt; a los &lt;em&gt;&lt;strong&gt;50 años del viaje a la Luna&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Disponible en Spotify:&lt;/p&gt;
&lt;iframe loading=lazy style="border-radius:12px" src="https://open.spotify.com/embed/show/2lXf93QkCbsEcF6oBdPyLU?utm_source=generator" width="100%" height="152" frameBorder="0" allowfullscreen="" allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; fullscreen; picture-in-picture" loading="lazy"&gt;&lt;/iframe&gt;
&lt;p&gt;y en Ivoox:&lt;/p&gt;
&lt;iframe loading=lazy src="https://www.ivoox.com/player_es_podcast_905431_zp_1.html" width="100%" style="border: 1px solid #FFFFFF;" height="400" frameborder="0" allowfullscreen="0" scrolling="no" loading="lazy"&gt;&lt;/iframe&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;/details&gt;
&lt;h2 id="4-música-hahahugoshortcode983s15hbhb"&gt;4. Música
&lt;mark&gt;TIMBRE&lt;/mark&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="485"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;Este capítulo detalla la importancia del &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Timbre_%28ac%c3%bastica%29" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;timbre&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;, esa cualidad del sonido que nos permite distinguir un instrumento musical de otro gracias a su característico espectro (intensidad relativa de sus distintos armónicos).&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;strong&gt;Aprende más&lt;/strong&gt; sobre la &lt;strong&gt;relación&lt;/strong&gt; entre la &lt;strong&gt;música&lt;/strong&gt; y la &lt;strong&gt;física&lt;/strong&gt; con &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2023/02/01/musica-y-fisica/"&gt;esta magnífica &lt;strong&gt;entrada&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;blog&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; de la mano de &lt;strong&gt;&lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/equipo/manuel-alonso-orts/"&gt;Manuel Alonso Orts&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt;.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h2 id="5-dibujo-hahahugoshortcode983s18hbhb"&gt;5. Dibujo
&lt;mark&gt;ELIPSES&lt;/mark&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="616"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;Este capítulo trata sobre las &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Secci%c3%b3n_c%c3%b3nica" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;secciones cónicas&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; y, en particular, la &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Elipse" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;elipse&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; y su importancia en Física:&lt;/p&gt;
&lt;figure id="figure-traducida-y-adaptada-de-httpscommonswikimediaorgwikifileconic_sectionssvg"&gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="Traducida y adaptada de https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Conic_Sections.svg."
src="https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2024/06/13/esto-es-fisica/secciones-conicas.svg"
loading="lazy" width="100%" class=" img-light" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;figcaption&gt;
Traducida y adaptada de &lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Conic_Sections.svg" target="_blank" rel="noopener"&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Conic_Sections.svg&lt;/a&gt;.
&lt;/figcaption&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Aprende más&lt;/strong&gt; sobre &lt;strong&gt;gravedad&lt;/strong&gt; y &lt;strong&gt;órbitas&lt;/strong&gt;, el &lt;strong&gt;sistema solar&lt;/strong&gt; o las &lt;strong&gt;leyes&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Kepler&lt;/strong&gt; con las siguientes &lt;strong&gt;simulaciones&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;PhET Colorado&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;iframe loading=lazy src="https://phet.colorado.edu/sims/html/gravity-and-orbits/latest/gravity-and-orbits_all.html?locale=es" width="100%" height="600" scrolling="no" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;
&lt;iframe loading=lazy src="https://phet.colorado.edu/sims/html/my-solar-system/latest/my-solar-system_all.html?locale=es" width="100%" height="600" scrolling="no" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;
&lt;iframe loading=lazy src="https://phet.colorado.edu/sims/html/keplers-laws/latest/keplers-laws_all.html?locale=es" width="100%" height="600" scrolling="no" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;
&lt;h2 id="6-educación-física-hahahugoshortcode983s21hbhb"&gt;6. Educación Física
&lt;mark&gt;EQUILIBRIO&lt;/mark&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="734"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;Capítulo dedicado al &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Equilibrio_mec%c3%a1nico" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;equilibrio&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; y sus tres tipos según su definición basada en la energía potencial: estable, inestable e indiferente ( o neutro):&lt;/p&gt;
&lt;figure id="figure-adaptada-de-httpscommonswikimediaorgwikifiletypes-of-stabilitysvg"&gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="Adaptada de https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Types-of-stability.svg."
src="https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2024/06/13/esto-es-fisica/tipos-equilibrio.svg"
loading="lazy" width="100%" class=" img-light" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;figcaption&gt;
Adaptada de &lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Types-of-stability.svg" target="_blank" rel="noopener"&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Types-of-stability.svg&lt;/a&gt;.
&lt;/figcaption&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Aprende más&lt;/strong&gt; sobre la &lt;strong&gt;ley&lt;/strong&gt; del &lt;strong&gt;equilibrio&lt;/strong&gt; con esta excelente &lt;strong&gt;simulación&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;iframe loading=lazy src="https://phet.colorado.edu/sims/html/balancing-act/latest/balancing-act_all.html?locale=es" width="100%" height="600" scrolling="no" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;
&lt;h2 id="7-latíngriego-hahahugoshortcode983s24hbhb"&gt;7. Latín/griego
&lt;mark&gt;BRAQUISTÓCRONA&lt;/mark&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="905"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;Este capítulo nos presenta el famoso problema de encontrar la curva que minimiza el tiempo de caída de un objeto entre dos puntos no alineados, bajo la única influencia de la gravedad (sin rozamiento). Esta curva recibe el nombre de &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Curva_braquist%c3%b3crona" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;braquistócrona&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;, que fue uno de los primeros problemas planteados en el &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/C%c3%a1lculo_de_variaciones" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;cálculo&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;variaciones&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;, siendo &lt;strong&gt;resuelto&lt;/strong&gt; por &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Isaac_Newton" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;Newton&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; en &lt;strong&gt;1697&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;El tiempo que se tarda en viajar de un punto $P_1$ a otro $P_2$ viene dado por la integral:&lt;/p&gt;
$$
t_{12} = \int_{P_1}^{P_2} \frac{\mathrm d s}{v},
$$&lt;p&gt;donde $s$ es la longitud del arco y $v$ la velocidad, la cual puede relacionarse con $y$ utilizando la conservación de la energía mecánica (recordemos que solo actúa la gravedad que es una fuerza conservativa):&lt;/p&gt;
$$
\frac{1}{2}mv^2 = mgy \Rightarrow v = \sqrt{2gy}
$$&lt;p&gt;Notamos también que:&lt;/p&gt;
$$
\mathrm d s = \sqrt{\mathrm d x^2 + \mathrm d y^2} = \sqrt{1+y'^2}\,\mathrm d x,
$$&lt;p&gt;por lo que podemos escribir el tiempo $t_{12}$ como:&lt;/p&gt;
$$
t_{12} = \int_{P_1}^{P_2} \sqrt{\frac{1+y'^2}{2gy}}\,\mathrm d x
$$&lt;p&gt;Tras un poco de cálculo basado en la &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Ecuaciones_de_Euler-Lagrange" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;ecuación&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Euler-Lagrange&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;sup id="fnref:2"&gt;&lt;a href="#fn:2" class="footnote-ref" role="doc-noteref"&gt;2&lt;/a&gt;&lt;/sup&gt;, se llega a una &lt;strong&gt;solución&lt;/strong&gt; en términos de &lt;strong&gt;ecuaciones paramétricas&lt;/strong&gt;&lt;sup id="fnref:3"&gt;&lt;a href="#fn:3" class="footnote-ref" role="doc-noteref"&gt;3&lt;/a&gt;&lt;/sup&gt;:&lt;/p&gt;
$$
\begin{aligned}
x &amp;= \frac{1}{2}k^2 (\theta-\sin\theta) \\
y &amp;= \frac{1}{2}k^2 (1-\cos\theta)
\end{aligned}
$$&lt;p&gt;que resultan ser las ecuaciones de una &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Cicloide" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;cicloide&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; ($k$ es una constante positiva).&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Puede demostrarse que la curva braquistócrona se trata también de una &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Taut%c3%b3crona" target="_blank" rel="noopener"&gt;curva &lt;strong&gt;tautócrona&lt;/strong&gt; o &lt;strong&gt;isócrona&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;, lo que significa que el tiempo que tarda el objeto en llegar hasta su punto más bajo es independiente de su punto de partida:&lt;/p&gt;
&lt;figure id="figure-aquí-cuatro-puntos-en-posiciones-diferentes-alcanzan-el-fondo-al-mismo-tiempo-en-el-gráfico-s-representa-la-longitud-del-arco-t-representa-el-tiempo-y-las-flechas-azules-representan-la-aceleración-a-lo-largo-de-la-trayectoria-a-medida-que-los-puntos-alcanzan-la-horizontal-la-velocidad-se-hace-constante-siendo-la-longitud-de-arco-lineal-al-tiempo-código-fuente-python-para-generar-la-animación-aquítautocronapy-adaptado-de-httpscommonswikimediaorgwikifiletautochrone_curvegif"&gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="Aquí, cuatro puntos en posiciones diferentes alcanzan el fondo al mismo tiempo. En el gráfico, *s* representa la longitud del arco, *t* representa el tiempo y las flechas azules representan la aceleración a lo largo de la trayectoria. A medida que los puntos alcanzan la horizontal, la velocidad se hace constante, siendo la longitud de arco lineal al tiempo. Código fuente (Python) para generar la animación [aquí](tautocrona.py), adaptado de https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tautochrone_curve.gif."
src="https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2024/06/13/esto-es-fisica/tautocrona.gif"
loading="lazy" width="100%" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;figcaption&gt;
Aquí, cuatro puntos en posiciones diferentes alcanzan el fondo al mismo tiempo. En el gráfico, &lt;em&gt;s&lt;/em&gt; representa la longitud del arco, &lt;em&gt;t&lt;/em&gt; representa el tiempo y las flechas azules representan la aceleración a lo largo de la trayectoria. A medida que los puntos alcanzan la horizontal, la velocidad se hace constante, siendo la longitud de arco lineal al tiempo. Código fuente (Python) para generar la animación &lt;a href="tautocrona.py"&gt;aquí&lt;/a&gt;, adaptado de &lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tautochrone_curve.gif" target="_blank" rel="noopener"&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tautochrone_curve.gif&lt;/a&gt;.
&lt;/figcaption&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;h2 id="8-matemáticas-hahahugoshortcode983s27hbhb"&gt;8. Matemáticas
&lt;mark&gt;TRIGONOMETRÍA&lt;/mark&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="1082"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;En este capítulo se nos muestra cómo distintos fenómenos cotidianos, como las &lt;strong&gt;oscilaciones&lt;/strong&gt; de un &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/P%c3%a9ndulo" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;péndulo&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;iframe loading=lazy src="https://phet.colorado.edu/sims/html/pendulum-lab/latest/pendulum-lab_all.html?locale=es" width="100%" height="600" scrolling="no" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;
&lt;p&gt;o las &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Cuerda_vibrante" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;vibraciones&lt;/strong&gt; de una &lt;strong&gt;cuerda&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; atada por los dos extremos:&lt;/p&gt;
&lt;iframe loading=lazy src="https://phet.colorado.edu/sims/html/wave-on-a-string/latest/wave-on-a-string_all.html?locale=es" width="100%" height="600" scrolling="no" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;
&lt;p&gt;involucran &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Funci%c3%b3n_trigonom%c3%a9trica" target="_blank" rel="noopener"&gt;funciones trigonométricas&lt;/a&gt;, haciendo hincapié en la &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Seno_%28trigonometr%c3%ada%29" target="_blank" rel="noopener"&gt;función &lt;strong&gt;seno&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;strong&gt;Aprende más&lt;/strong&gt; sobre el &lt;strong&gt;movimiento armónico simple (MAS)&lt;/strong&gt; con nuestros &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/recursos-fisica-quimica/apuntes/2bach/fisica/mas/"&gt;&lt;strong&gt;apuntes&lt;/strong&gt; para &lt;strong&gt;2.º Bach&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h2 id="9-francés-hahahugoshortcode983s30hbhb"&gt;9. Francés
&lt;mark&gt;PASCAL&lt;/mark&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="1206"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;En este &lt;strong&gt;cortometraje-documental&lt;/strong&gt; del propio &lt;a href="http://www.fqsaja.com" target="_blank" rel="noopener"&gt;Departamento de Física y Química del IES Valle del Saja&lt;/a&gt; &amp;ldquo;&lt;em&gt;se somete a diversas revisiones el controvertido experimento conocido como tonel de Pascal&lt;/em&gt;&amp;rdquo;, ideado por el propio &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Blaise_Pascal" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;Pascal&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; para demostrar de forma definitiva el principio que lleva su nombre:&lt;/p&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="GuCGcOkoK5E" videoStartAt="0"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;Además, con esta &lt;strong&gt;simulación&lt;/strong&gt; puedes comprobar cómo la presión que ejerce un fluido depende únicamente de la profundidad a la que nos encontremos, algo que se conoce como la &lt;strong&gt;paradoja hidrostática&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;iframe loading=lazy src="https://phet.colorado.edu/sims/html/under-pressure/latest/under-pressure_all.html?locale=es" width="100%" height="600" scrolling="no" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;strong&gt;Aprende más&lt;/strong&gt; sobre la &lt;strong&gt;paradoja hidrostática&lt;/strong&gt; y el &lt;strong&gt;principio&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Pascal&lt;/strong&gt; con nuestros &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/recursos-fisica-quimica/apuntes/4eso/fluidos/"&gt;&lt;strong&gt;apuntes&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;fluidos&lt;/strong&gt; para &lt;strong&gt;4.º ESO&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h2 id="10-tecnología-hahahugoshortcode983s34hbhb"&gt;10. Tecnología
&lt;mark&gt;ÓPTICA&lt;/mark&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="1381"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;Aprende a explicar cómo se forma una &lt;strong&gt;imagen&lt;/strong&gt; mediante una &lt;strong&gt;lente&lt;/strong&gt; convergente/divergente o un &lt;strong&gt;espejo&lt;/strong&gt; utilizando &lt;strong&gt;diagramas&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;rayos&lt;/strong&gt;, gracias a esta excelente &lt;strong&gt;simulación&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;iframe loading=lazy src="https://phet.colorado.edu/sims/html/geometric-optics/latest/geometric-optics_all.html?locale=es" width="100%" height="600" scrolling="no" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;
&lt;h2 id="11-orientación-hahahugoshortcode983s36hbhb"&gt;11. Orientación
&lt;mark&gt;MAGNETISMO&lt;/mark&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="1495"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;Este capítulo nos recuerda la &lt;strong&gt;experiencia&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Ørsted&lt;/strong&gt;, que demostró que las &lt;strong&gt;corrientes eléctricas crean campos magnéticos&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;figure id="figure-una-corriente-eléctrica-desvía-una-aguja-imantada-httpscommonswikimediaorgwikifileoersted_experimentpng"&gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="Una corriente eléctrica desvía una aguja imantada. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Oersted_experiment.png." srcset="
/media/fuerzas-2ESO/experimento-Oersted_hu_814e68f1bf34f608.webp 400w,
/media/fuerzas-2ESO/experimento-Oersted_hu_2d44a4afd094d457.webp 760w,
/media/fuerzas-2ESO/experimento-Oersted_hu_23dc8650e404ae83.webp 1200w"
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/fuerzas-2ESO/experimento-Oersted_hu_814e68f1bf34f608.webp"
width="736"
height="452"
loading="lazy" data-zoomable /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;figcaption&gt;
Una corriente eléctrica desvía una aguja imantada. &lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Oersted_experiment.png" target="_blank" rel="noopener"&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Oersted_experiment.png&lt;/a&gt;.
&lt;/figcaption&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;h2 id="12-economía-hahahugoshortcode983s39hbhb"&gt;12. Economía
&lt;mark&gt;ELECTRICIDAD&lt;/mark&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="1632"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;En este caso se nos presenta la &lt;strong&gt;experiencia&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Faraday-Henry&lt;/strong&gt;, que demostró que los &lt;strong&gt;campos magnéticos pueden crear corrientes eléctricas&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;figure id="figure-al-acercar-un-imán-a-una-espira-en-esta-se-origina-una-corriente-que-invierte-su-sentido-cuando-el-imán-se-aleja-adaptada-de-httpswwwcheggcomlearntopicfaradays-experiment"&gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="Al acercar un imán a una espira en esta se origina una corriente que invierte su sentido cuando el imán se aleja. Adaptada de https://www.chegg.com/learn/topic/faradays-experiment."
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/fuerzas-2ESO/experimento-Faraday.svg"
loading="lazy" width="100%" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;figcaption&gt;
Al acercar un imán a una espira en esta se origina una corriente que invierte su sentido cuando el imán se aleja. Adaptada de &lt;a href="https://www.chegg.com/learn/topic/faradays-experiment" target="_blank" rel="noopener"&gt;https://www.chegg.com/learn/topic/faradays-experiment&lt;/a&gt;.
&lt;/figcaption&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;Puedes aprender más &lt;em&gt;jugando&lt;/em&gt; con esta &lt;strong&gt;simulación&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;iframe loading=lazy src="https://phet.colorado.edu/sims/html/faradays-law/latest/faradays-law_es.html" width="100%" height="600" scrolling="no" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;
&lt;p&gt;Ambas experiencias (Ørsted y Faraday-Henry) pusieron de manifiesto la estrecha &lt;strong&gt;relación&lt;/strong&gt; que existe entre los &lt;strong&gt;fenómenos eléctricos&lt;/strong&gt; y &lt;strong&gt;magnéticos&lt;/strong&gt;, dando origen al &lt;span style="font-variant:small-caps;"&gt;&lt;strong&gt;electromagnetismo&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="13-geografía-hahahugoshortcode983s42hbhb"&gt;13. Geografía
&lt;mark&gt;CAMBIO CLIMÁTICO&lt;/mark&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="1779"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;&lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/equipo/manuel-alonso-orts/"&gt;Manuel Alonso Orts&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; escribía recientemente &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2023/11/13/cambio-climatico-y-aumento-del-nivel-del-mar/"&gt;esta magnífica &lt;strong&gt;entrada&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;blog&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;, donde discute los &lt;strong&gt;motivos&lt;/strong&gt; por los que está &lt;strong&gt;subiendo&lt;/strong&gt; el &lt;strong&gt;nivel&lt;/strong&gt; del &lt;strong&gt;mar&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;strong&gt;Aprende más&lt;/strong&gt; sobre el &lt;strong&gt;principio&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Arquímedes&lt;/strong&gt; con nuestros &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/recursos-fisica-quimica/apuntes/4eso/fluidos/#principio-de-arqu%c3%admedes"&gt;&lt;strong&gt;apuntes&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;fluidos&lt;/strong&gt; para &lt;strong&gt;4.º ESO&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h2 id="14-física-hahahugoshortcode983s47hbhb"&gt;14. Física
&lt;mark&gt;PÉNDULO DE NEWTON&lt;/mark&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="1939"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;Este capítulo explora el conocido como &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/P%c3%a9ndulo_de_Newton" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;péndulo&lt;/strong&gt; o cuna de &lt;strong&gt;Newton&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;, dispositivo que demuestra la conservación del momento lineal y la conservación de la energía con esferas oscilantes:&lt;/p&gt;
&lt;figure id="figure-httpsiconspngcomimage98970newtons-cradle"&gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="https://iconspng.com/image/98970/newtons-cradle"
src="https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2024/06/13/esto-es-fisica/cuna-newton.svg"
loading="lazy" width="100%" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;figcaption&gt;
&lt;a href="https://iconspng.com/image/98970/newtons-cradle" target="_blank" rel="noopener"&gt;https://iconspng.com/image/98970/newtons-cradle&lt;/a&gt;
&lt;/figcaption&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;Fue diseñado por el físico francés del siglo XVII &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Edme_Mariotte" target="_blank" rel="noopener"&gt;Edme Mariotte&lt;/a&gt; y, en sus &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Philosophi%c3%a6_naturalis_principia_mathematica" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;em&gt;Principia&lt;/em&gt;&lt;/a&gt;, el propio Isaac Newton menciona los experimentos realizados por el físico francés.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Aprende más&lt;/strong&gt; sobre &lt;strong&gt;colisiones&lt;/strong&gt; con este excelente &lt;strong&gt;laboratorio virtual&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;iframe loading=lazy src="https://phet.colorado.edu/sims/html/collision-lab/latest/collision-lab_all.html?locale=es" width="100%" height="600" scrolling="no" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;
&lt;h2 id="15-química-hahahugoshortcode983s50hbhb"&gt;15. Química
&lt;mark&gt;BUZO DE DESCARTES&lt;/mark&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="2131"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;Este capítulo nos presenta el conocido como &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Diablillo_de_Descartes" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;buzo&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Descartes&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;, un dispositivo que pone en juego hasta 4 leyes de la Física: el principio de Arquímedes (flotabilidad), el principio de Pascal, la ley de Boyle (gases ideales) y la ley fundamental de la dinámica (segunda ley de Newton).&lt;/p&gt;
&lt;figure id="figure-principio-de-funcionamiento-de-un-buzo-cartesiano-fabricado-con-una-pajita-un-clip-y-una-botella-de-plástico-1-el-aire-atrapado-en-la-pajita-hace-que-el-buzo-tenga-una-ligera-flotabilidad-por-lo-que-flota-2-al-apretar-la-botella-aumenta-la-presión-del-agua-al-contraerse-la-burbuja-aumenta-la-densidad-del-buzo-y-este-se-hunde-fuente-httpscommonswikimediaorgwikifilecartesian_diversvg"&gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="Principio de funcionamiento de un buzo cartesiano fabricado con una pajita, un clip y una botella de plástico. 1. El aire atrapado en la pajita hace que el buzo tenga una ligera flotabilidad, por lo que flota. 2. Al apretar la botella, aumenta la presión del agua; al contraerse la burbuja, aumenta la densidad del buzo y este se hunde. Fuente: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Cartesian_diver.svg."
src="https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2024/06/13/esto-es-fisica/buzo-descartes.svg"
loading="lazy" width="100%" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;figcaption&gt;
Principio de funcionamiento de un buzo cartesiano fabricado con una pajita, un clip y una botella de plástico. 1. El aire atrapado en la pajita hace que el buzo tenga una ligera flotabilidad, por lo que flota. 2. Al apretar la botella, aumenta la presión del agua; al contraerse la burbuja, aumenta la densidad del buzo y este se hunde. Fuente: &lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Cartesian_diver.svg" target="_blank" rel="noopener"&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Cartesian_diver.svg&lt;/a&gt;.
&lt;/figcaption&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
En &lt;a href="https://personales.unican.es/lopezqm/IFE/elmenu/teoria/08IES%28Cartesian%29.pdf" target="_blank" rel="noopener"&gt;este &lt;strong&gt;artículo&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;, el profesor de la Universidad de Cantabria, &lt;strong&gt;Julio Güémez&lt;/strong&gt;, presenta un modelo del buzo de Descartes basado en el principio de Arquímedes, el principio de Pascal y la ley de Boyle, poniendo en evidencia la profundidad de &lt;em&gt;no retorno&lt;/em&gt; a partir de la cual el buzo es incapaz de volver a la superficie.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h2 id="16-biología-hahahugoshortcode983s54hbhb"&gt;16. Biología
&lt;mark&gt;ROBERT HOOKE&lt;/mark&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="tLj-HV-XY8g" videoStartAt="2302"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;Este capítulo trata sobre la figura de &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Robert_Hooke" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;Robert Hooke&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; y, en especial, su famosa &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Ley_de_elasticidad_de_Hooke" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;ley&lt;/strong&gt; de la &lt;strong&gt;elasticidad&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;, que relaciona el alargamiento o elongación, $\Delta l$, que sufre un muelle o resorte bajo la acción de una cierta fuerza $F$:&lt;/p&gt;
$$
F = k\cdot \Delta l,
$$&lt;p&gt;donde $k$ es la llamada &lt;strong&gt;constante de elasticidad&lt;/strong&gt; del muelle. Como se puede ver en la figura, el &lt;strong&gt;alargamiento&lt;/strong&gt; sufrido por el muelle es &lt;strong&gt;proporcional&lt;/strong&gt; a la &lt;strong&gt;fuerza&lt;/strong&gt; ejercida sobre él.&lt;/p&gt;
&lt;figure id="figure-adaptada-de-httpscommonswikimediaorgwikifiledinamc3b3metro_de_resortesvg"&gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="Adaptada de https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dinam%C3%B3metro_de_resorte.svg."
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/fuerzas-2ESO/hooke.svg"
loading="lazy" width="100%" class=" img-light" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;figcaption&gt;
Adaptada de &lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dinam%C3%B3metro_de_resorte.svg" target="_blank" rel="noopener"&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Dinam%C3%B3metro_de_resorte.svg&lt;/a&gt;.
&lt;/figcaption&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;Puedes aprender más sobre &lt;strong&gt;masas&lt;/strong&gt;, &lt;strong&gt;resortes&lt;/strong&gt; y la &lt;strong&gt;ley&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Hooke&lt;/strong&gt; con las siguientes &lt;strong&gt;simulaciones&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;iframe loading=lazy src="https://phet.colorado.edu/sims/html/masses-and-springs-basics/latest/masses-and-springs-basics_es.html" width="100%" height="600" scrolling="no" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;
&lt;iframe loading=lazy src="https://phet.colorado.edu/sims/html/hookes-law/latest/hookes-law_es.html" width="100%" height="600" scrolling="no" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;div class="footnotes" role="doc-endnotes"&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li id="fn:1"&gt;
&lt;p&gt;En este impresionante &lt;strong&gt;vídeo&lt;/strong&gt;, &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Brian_Cox_%28f%C3%ADsico%29" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;Brian Cox&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; nos enseña qué ocurre cuando una bola de bolos y una pluma se dejan caer juntas en las condiciones del espacio exterior (vacío):&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="E43-CfukEgs" videoStartAt="0"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;&amp;#160;&lt;a href="#fnref:1" class="footnote-backref" role="doc-backlink"&gt;&amp;#x21a9;&amp;#xfe0e;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li id="fn:2"&gt;
&lt;p&gt;Debido a que la función a variar no depende explícitamente de $x$, se puede utilizar la &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Identidad_de_Beltrami" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;identidad&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Beltrami&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.&amp;#160;&lt;a href="#fnref:2" class="footnote-backref" role="doc-backlink"&gt;&amp;#x21a9;&amp;#xfe0e;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li id="fn:3"&gt;
&lt;p&gt;Si se incluye &lt;strong&gt;fricción&lt;/strong&gt;, la solución se complica bastante, pero puede probarse que en este caso &lt;a href="https://mathworld.wolfram.com/BrachistochroneProblem.html" target="_blank" rel="noopener"&gt;viene dada por las ecuaciones&lt;/a&gt;:
&lt;/p&gt;
$$
\begin{aligned}
x &amp;= \frac{1}{2}k^2 [(\theta-\sin\theta)+\mu(1-\cos\theta)] \\
y &amp;= \frac{1}{2}k^2 [(1-\cos\theta)+\mu(\theta+\sin\theta)]
\end{aligned}
$$&amp;#160;&lt;a href="#fnref:3" class="footnote-backref" role="doc-backlink"&gt;&amp;#x21a9;&amp;#xfe0e;&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;/div&gt;</description></item></channel></rss>