<?xml version="1.0" encoding="utf-8" standalone="yes"?><rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"><channel><title>SI | FisiQuímicamente</title><link>https://dev.fisiquimicamente.com/etiqueta/si/</link><atom:link href="https://dev.fisiquimicamente.com/etiqueta/si/index.xml" rel="self" type="application/rss+xml"/><description>SI</description><generator>Hugo Blox Builder (https://hugoblox.com)</generator><language>es</language><lastBuildDate>Tue, 01 Oct 2024 13:13:08 +0200</lastBuildDate><image><url>https://dev.fisiquimicamente.com/media/sharing.png</url><title>SI</title><link>https://dev.fisiquimicamente.com/etiqueta/si/</link></image><item><title>La actividad científica</title><link>https://dev.fisiquimicamente.com/recursos-fisica-quimica/apuntes/4eso/actividad-cientifica/</link><pubDate>Thu, 19 Sep 2024 12:36:14 +0200</pubDate><guid>https://dev.fisiquimicamente.com/recursos-fisica-quimica/apuntes/4eso/actividad-cientifica/</guid><description>&lt;h2 id="la-investigación-científica"&gt;La investigación científica&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;La &lt;strong&gt;investigación científica&lt;/strong&gt; es el proceso por el cual, mediante la aplicación del &lt;strong&gt;método científico&lt;/strong&gt;, se consigue &lt;strong&gt;ampliar&lt;/strong&gt; el &lt;strong&gt;conocimiento&lt;/strong&gt; o dar &lt;strong&gt;solución&lt;/strong&gt; a &lt;strong&gt;problemas científicos&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;details class="spoiler " id="spoiler-1"&gt;
&lt;summary&gt;¿Sabes en qué consiste un &lt;strong&gt;doctorado&lt;/strong&gt; o &lt;strong&gt;Ph.D.&lt;/strong&gt; por sus siglas en inglés? Descúbrelo aquí&lt;/summary&gt;
&lt;p&gt;&lt;p&gt;Imagina un círculo que contiene todo el conocimiento de la humanidad:&lt;/p&gt;
&lt;figure &gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="" srcset="
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.001_hu_9133576e5ba1c529.webp 400w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.001_hu_66e3d5f3b7602278.webp 760w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.001_hu_ad843a2ad9ccb142.webp 1200w"
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.001_hu_9133576e5ba1c529.webp"
width="760"
height="570"
loading="lazy" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;Cuando terminas el colegio, sabes un poquito:&lt;/p&gt;
&lt;figure &gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="" srcset="
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.002_hu_a330958290bd9bfe.webp 400w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.002_hu_d07cfcaff4ba61c1.webp 760w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.002_hu_d8d1a033a4aa2b31.webp 1200w"
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.002_hu_a330958290bd9bfe.webp"
width="760"
height="570"
loading="lazy" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;Cuando terminas el instituto, sabes un poco más:&lt;/p&gt;
&lt;figure &gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="" srcset="
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.003_hu_f6e4d115fac57756.webp 400w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.003_hu_ca45293ed81a407b.webp 760w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.003_hu_7818576b134c9a2c.webp 1200w"
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.003_hu_f6e4d115fac57756.webp"
width="760"
height="570"
loading="lazy" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;Cuando te gradúas en la universidad, consigues una especialidad:&lt;/p&gt;
&lt;figure &gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="" srcset="
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.004_hu_a92d87af2911510.webp 400w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.004_hu_81903fe0ed6eeaa0.webp 760w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.004_hu_30cae9db36117d4a.webp 1200w"
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.004_hu_a92d87af2911510.webp"
width="760"
height="570"
loading="lazy" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;Con un máster profundizas en dicha especialidad:&lt;/p&gt;
&lt;figure &gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="" srcset="
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.005_hu_2bc5840ce45a6d00.webp 400w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.005_hu_cddce765bd2872d7.webp 760w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.005_hu_c3da33c04b9ad57f.webp 1200w"
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.005_hu_2bc5840ce45a6d00.webp"
width="760"
height="570"
loading="lazy" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;La lectura de literatura científica te lleva hasta la frontera del conocimiento de la humanidad:&lt;/p&gt;
&lt;figure &gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="" srcset="
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.006_hu_573f74c4d6f1de94.webp 400w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.006_hu_6f413f68df95e2b0.webp 760w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.006_hu_31481cb88288aa3e.webp 1200w"
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.006_hu_573f74c4d6f1de94.webp"
width="760"
height="570"
loading="lazy" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;Una vez en el límite, te centras en un tema específico:&lt;/p&gt;
&lt;figure &gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="" srcset="
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.007_hu_ecb7b0f6a195f446.webp 400w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.007_hu_2d50ed9f3c5c06ad.webp 760w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.007_hu_aa60477beca38146.webp 1200w"
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.007_hu_ecb7b0f6a195f446.webp"
width="760"
height="570"
loading="lazy" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;Empujas el límite durante unos años:&lt;/p&gt;
&lt;figure &gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="" srcset="
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.008_hu_db58456ec779120f.webp 400w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.008_hu_7ce3b15808658beb.webp 760w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.008_hu_2f4e8efc11ae6fe1.webp 1200w"
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.008_hu_db58456ec779120f.webp"
width="760"
height="570"
loading="lazy" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;Hasta que, un día, el límite cede:&lt;/p&gt;
&lt;figure &gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="" srcset="
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.009_hu_5f7d408b65462e0c.webp 400w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.009_hu_dddaea504011df01.webp 760w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.009_hu_eb7641e3f03c54e7.webp 1200w"
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.009_hu_5f7d408b65462e0c.webp"
width="760"
height="570"
loading="lazy" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;Y esa mella que has hecho se llama doctorado (Ph.D.):&lt;/p&gt;
&lt;figure &gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="" srcset="
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.010_hu_211835b5202fdd5c.webp 400w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.010_hu_335b00c0d5f6e5ac.webp 760w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.010_hu_cf537a53ad7b6ae.webp 1200w"
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.010_hu_211835b5202fdd5c.webp"
width="760"
height="570"
loading="lazy" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;Por supuesto, el mundo te parece muy distinto ahora:&lt;/p&gt;
&lt;figure &gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="" srcset="
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.011_hu_bff3f553aa657b29.webp 400w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.011_hu_df85cb924b0c2499.webp 760w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.011_hu_89bf072d7dd06a16.webp 1200w"
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.011_hu_bff3f553aa657b29.webp"
width="760"
height="570"
loading="lazy" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;Pero no olvides tomar perspectiva:&lt;/p&gt;
&lt;figure &gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="" srcset="
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.012_hu_84edbd88bd88f3ae.webp 400w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.012_hu_303a82f00a1a592c.webp 760w,
/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.012_hu_861c5b2c92096584.webp 1200w"
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/actividad-cientifica-4ESO/PhDKnowledge.012_hu_84edbd88bd88f3ae.webp"
width="760"
height="570"
loading="lazy" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;p&gt;Sigue empujando.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Fuente: &lt;a href="https://ictlogy.net/sociedadred/20100818-guia-ilustrada-para-un-doctorado/" target="_blank" rel="noopener"&gt;https://ictlogy.net/sociedadred/20100818-guia-ilustrada-para-un-doctorado/&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/p&gt;
&lt;/details&gt;
&lt;h3 id="hipótesis-leyes-y-teorías"&gt;Hipótesis, leyes y teorías&lt;/h3&gt;
&lt;h4 id="hipótesis"&gt;Hipótesis&lt;/h4&gt;
&lt;p&gt;Una &lt;strong&gt;hipótesis científica&lt;/strong&gt; es una &lt;strong&gt;propuesta&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;explicación&lt;/strong&gt; de un &lt;strong&gt;fenómeno&lt;/strong&gt;, comprobable mediante el &lt;strong&gt;método científico&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h4 id="ley"&gt;Ley&lt;/h4&gt;
&lt;p&gt;Las &lt;strong&gt;leyes científicas&lt;/strong&gt; son &lt;strong&gt;enunciados&lt;/strong&gt;, basados en experimentos u observaciones repetidas, que &lt;strong&gt;describen&lt;/strong&gt; o &lt;strong&gt;predicen&lt;/strong&gt; una serie de &lt;strong&gt;fenómenos naturales&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h4 id="teoría"&gt;Teoría&lt;/h4&gt;
&lt;p&gt;Una &lt;strong&gt;teoría científica&lt;/strong&gt; es una &lt;strong&gt;explicación&lt;/strong&gt; de un &lt;strong&gt;aspecto&lt;/strong&gt; del &lt;strong&gt;mundo natural&lt;/strong&gt; que puede ser repetidamente &lt;strong&gt;comprobado&lt;/strong&gt; y &lt;strong&gt;verificado&lt;/strong&gt; en &lt;strong&gt;condiciones controladas&lt;/strong&gt;, de acuerdo con el &lt;strong&gt;método científico&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="magnitudes-escalares-y-vectoriales"&gt;Magnitudes escalares y vectoriales&lt;/h2&gt;
&lt;h3 id="magnitudes-escalares"&gt;Magnitudes escalares&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;Son aquellas &lt;strong&gt;magnitudes&lt;/strong&gt; que quedan &lt;strong&gt;descritas&lt;/strong&gt; por un &lt;strong&gt;número&lt;/strong&gt; (escalar) y una &lt;strong&gt;unidad&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h4 id="ejemplos"&gt;Ejemplos&lt;/h4&gt;
&lt;p&gt;Masa, volumen, densidad, tiempo, temperatura, energía&amp;hellip;&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="magnitudes-vectoriales"&gt;Magnitudes vectoriales&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;Son aquellas &lt;strong&gt;magnitudes&lt;/strong&gt; que quedan &lt;strong&gt;descritas&lt;/strong&gt; por:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Un &lt;strong&gt;número&lt;/strong&gt; (escalar).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Una &lt;strong&gt;unidad&lt;/strong&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Una &lt;strong&gt;dirección&lt;/strong&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Un &lt;strong&gt;sentido&lt;/strong&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Un &lt;strong&gt;punto&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;aplicación&lt;/strong&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;figure &gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt=""
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/actividad-cientifica-4ESO/vector-fuerza.svg"
loading="lazy" width="100%" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;strong&gt;Aprende más&lt;/strong&gt; sobre la &lt;strong&gt;notación vectorial&lt;/strong&gt; &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2022/11/12/normas-de-ortografia-en-fisica-y-quimica/#2-notaci%c3%b3n-vectorial"&gt;aquí&lt;/a&gt;.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h4 id="ejemplos-1"&gt;Ejemplos&lt;/h4&gt;
&lt;p&gt;Posición, desplazamiento, velocidad, aceleración, fuerza&amp;hellip;&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="magnitudes-básicas-y-derivadas"&gt;Magnitudes básicas y derivadas&lt;/h2&gt;
&lt;h3 id="magnitudes-básicas-del-si"&gt;Magnitudes básicas del SI&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;El &lt;strong&gt;Sistema Internacional&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Unidades&lt;/strong&gt; (SI) define &lt;strong&gt;siete magnitudes básicas&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Magnitud&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Unidad&lt;/th&gt;
&lt;th style="text-align: center"&gt;Símbolo&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Tiempo&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Segundo&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;s&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Longitud&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Metro&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;m&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Masa&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Kilogramo&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;kg&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Corriente eléctrica&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Amperio&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;A&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Temperatura&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Kelvin&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;K&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Cantidad de sustancia&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Mol&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;mol&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Intensidad luminosa&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Candela&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;cd&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;p&gt;El &lt;strong&gt;Sistema Internacional&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Unidades&lt;/strong&gt; (SI) sufrió una revisión en 2018. Puedes leer más sobre ello &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2020/04/30/actualizacion-de-las-unidades-basicas-del-si/" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;aquí&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;p&gt;&lt;lite-youtube videoid="rdhybZKx6Ug" videoStartAt="0"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;&lt;/p&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;p&gt;&lt;lite-youtube videoid="nqxHnu4LJ6k" videoStartAt="0"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h3 id="magnitudes-derivadas"&gt;Magnitudes derivadas&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;Las &lt;strong&gt;magnitudes derivadas&lt;/strong&gt; se obtienen a partir de dos o más magnitudes básicas.&lt;/p&gt;
&lt;h4 id="ejemplos-2"&gt;Ejemplos&lt;/h4&gt;
&lt;p&gt;Superficie, volumen, densidad, velocidad, aceleración, fuerza, presión, energía&amp;hellip;&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
Descárgate estas &lt;a href="tablas-magnitudes-unidades.pdf"&gt;&lt;strong&gt;tablas-resumen&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; para ver más ejemplos de &lt;strong&gt;magnitudes&lt;/strong&gt; y sus &lt;strong&gt;unidades&lt;/strong&gt;. También puedes &lt;strong&gt;aprender más&lt;/strong&gt; sobre &lt;strong&gt;magnitudes&lt;/strong&gt;, &lt;strong&gt;unidades&lt;/strong&gt; y &lt;strong&gt;símbolos&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Química Física&lt;/strong&gt; con este &lt;a href="https://iupac.org/wp-content/uploads/2022/09/Espan%cc%83ol-Un-Resumen-Conciso-de-Magnitudes-Unidades-y-Si%cc%81mbolos-en-Qui%cc%81mica-Fi%cc%81sica_-20220829.pdf" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;resumen conciso&lt;/strong&gt; de la &lt;strong&gt;IUPAC&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h2 id="análisis-dimensional"&gt;Análisis dimensional&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;El &lt;strong&gt;análisis dimensional&lt;/strong&gt; nos permite &lt;strong&gt;relacionar&lt;/strong&gt; las &lt;strong&gt;dimensiones&lt;/strong&gt; (unidades) de una &lt;strong&gt;magnitud derivada&lt;/strong&gt; con las de las &lt;strong&gt;magnitudes básicas&lt;/strong&gt; en las que se basa.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="ecuación-de-dimensiones"&gt;Ecuación de dimensiones&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;Las &lt;strong&gt;ecuaciones&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;dimensiones&lt;/strong&gt; son expresiones algebraicas en las que sustituimos las magnitudes físicas por sus dimensiones (unidades). Para denotar las dimensiones de una magnitud utilizamos la notación de &lt;strong&gt;corchetes&lt;/strong&gt; $[\ ]$. &lt;strong&gt;Destacamos&lt;/strong&gt;:
\begin{align*}
[\text{Masa}] &amp;amp;= \mathsf M \\
[\text{Longitud}] &amp;amp;= \mathsf L \\
[\text{Tiempo}] &amp;amp;= \mathsf T
\end{align*}
Siempre que trabajemos con ecuaciones de dimensiones trataremos de expresar las dimensiones de las magnitudes físicas que nos encontremos en función de $\mathsf M$, $\mathsf L$ y $\mathsf T$.&lt;/p&gt;
&lt;h4 id="ejemplos-3"&gt;Ejemplos&lt;/h4&gt;
$$
[S] = \mathsf{L}^2; [V] = \mathsf{L}^3; [d] = \mathsf{M}\mathsf{L}^{-3};
$$&lt;p&gt;
&lt;/p&gt;
$$
[v] = \mathsf{L}\mathsf{T}^{-1}; [a] = \mathsf{L}\mathsf{T}^{-2}; [F] = \mathsf{M}\mathsf{L}\mathsf{T}^{-2}
$$&lt;h4 id="ejemplo-resuelto"&gt;Ejemplo resuelto&lt;/h4&gt;
&lt;div class="alert alert-example"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;br&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p&gt;Demuestra que la energía cinética,
&lt;/p&gt;
$$
E_\mathrm c = \frac{1}{2} m v^2,
$$&lt;p&gt;
y la energía potencial gravitatoria,
&lt;/p&gt;
$$
E_\mathrm p = mgh,
$$&lt;p&gt;
tienen las mismas dimensiones, donde $m$ es masa, $v$ es velocidad, $g$ es la aceleración de la gravedad y $h$ es altura. Utiliza el resultado para definir la unidad de energía en el SI, el julio (J), en función de las unidades de masa, longitud y tiempo del SI.&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;p&gt;Analizamos las &lt;strong&gt;dimensiones&lt;/strong&gt; de la &lt;strong&gt;energía cinética&lt;/strong&gt; $E_\mathrm c$:&lt;/p&gt;
$$
\left[E_\mathrm c\right] =
\left[\frac{1}{2}mv^2\right] = \left[m\right]\cdot \left[v^2\right] = \mathsf{M}\cdot \left[v\right]^2,
$$&lt;p&gt;donde hemos utilizado que los &lt;strong&gt;números&lt;/strong&gt; (escalares) &lt;strong&gt;no tienen dimensiones&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Necesitamos conocer las &lt;strong&gt;dimensiones&lt;/strong&gt; de la &lt;strong&gt;velocidad&lt;/strong&gt;:
&lt;/p&gt;
$$
v = \frac{\Delta x}{\Delta t} \rightarrow \left[v\right] = \frac{\left[\Delta x\right]}{\left[\Delta t\right]} = \frac{\mathsf{L}}{\mathsf{T}} = \mathsf{L}\mathsf{T}^{-1}
$$&lt;p&gt;Por lo que llegamos a:&lt;/p&gt;
$$
\left[E_\mathrm c\right] = \mathsf{M}\left(\mathsf{L}\mathsf{T}^{-1}\right)^2 = \mathsf{M}\mathsf{L}^2\mathsf{T}^{-2}
$$&lt;hr&gt;
&lt;p&gt;Analizamos ahora las &lt;strong&gt;dimensiones&lt;/strong&gt; de la &lt;strong&gt;energía potencial gravitatoria&lt;/strong&gt; $E_\mathrm p$:&lt;/p&gt;
$$
\begin{aligned}
\left[E_\mathrm p\right] = \left[mgh\right] &amp;= \left[m\right]\cdot \left[g\right]\cdot \left[h\right] \\\\
&amp;= \mathsf{M}\cdot\left[g\right]\cdot\mathsf{L}
\end{aligned}
$$&lt;p&gt;Necesitamos conocer las &lt;strong&gt;dimensiones&lt;/strong&gt; de la &lt;strong&gt;aceleración&lt;/strong&gt; $g$:&lt;/p&gt;
$$
\begin{aligned}
g\equiv a = \frac{\Delta v}{\Delta t} \rightarrow \left[g\right] = \frac{\left[\Delta v\right]}{\left[\Delta t\right]} &amp;= \frac{\mathsf{L}\mathsf{T}^{-1}}{\mathsf{T}} \\\\
&amp;= \mathsf{L}\mathsf{T}^{-2}
\end{aligned}
$$&lt;p&gt;Por lo que llegamos a:&lt;/p&gt;
$$
\left[E_\mathrm p\right] = \mathsf{M}\cdot\mathsf{L}\mathsf{T}^{-2}\cdot\mathsf{L} = \mathsf{M}\mathsf{L}^2\mathsf{T}^{-2}
$$&lt;hr&gt;
&lt;p&gt;El &lt;strong&gt;julio&lt;/strong&gt; (J) por lo tanto queda definido como:&lt;/p&gt;
$$
1\thinspace\mathrm J = 1\thinspace\mathrm{kg}\thinspace\mathrm{m^2}\thinspace\mathrm{s^{-2}}
$$
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h2 id="errores-en-la-medida"&gt;Errores en la medida&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Siempre&lt;/strong&gt; que se realiza una &lt;strong&gt;medida experimental&lt;/strong&gt; con un instrumento, esta lleva asociada una &lt;strong&gt;incertidumbre&lt;/strong&gt;, que hace que sea imposible obtener dos medidas &lt;em&gt;exactamente&lt;/em&gt; iguales. Los &lt;strong&gt;errores experimentales&lt;/strong&gt; son la &lt;strong&gt;diferencia&lt;/strong&gt; entre los &lt;strong&gt;valores medidos&lt;/strong&gt; y los &lt;strong&gt;valores reales&lt;/strong&gt;. Distinguimos entre &lt;strong&gt;errores sistemáticos&lt;/strong&gt; y &lt;strong&gt;errores aleatorios&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="errores-sistemáticos-y-errores-aleatorios"&gt;Errores sistemáticos y errores aleatorios&lt;/h3&gt;
&lt;h4 id="error-sistemático"&gt;Error sistemático&lt;/h4&gt;
&lt;p&gt;Siempre ocurre, con el mismo valor, cuando usamos el instrumento de la misma manera y en el mismo caso. Es &lt;strong&gt;predecible&lt;/strong&gt; y típicamente &lt;strong&gt;constante&lt;/strong&gt; o &lt;strong&gt;proporcional&lt;/strong&gt; al &lt;strong&gt;valor verdadero&lt;/strong&gt;. Suele ser debido a &lt;strong&gt;imperfecciones&lt;/strong&gt; del &lt;strong&gt;instrumento&lt;/strong&gt; de medida o de los &lt;strong&gt;métodos&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;observación&lt;/strong&gt; (incluido el observador). Se puede &lt;strong&gt;detectar&lt;/strong&gt; y &lt;strong&gt;eliminar&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h4 id="error-aleatorio"&gt;Error aleatorio&lt;/h4&gt;
&lt;p&gt;Error &lt;strong&gt;inevitable&lt;/strong&gt; que siempre está presente en cualquier medición. Causado por fluctuaciones inherentemente &lt;strong&gt;impredecibles&lt;/strong&gt;. Se puede &lt;strong&gt;estimar&lt;/strong&gt; comparando medidas y &lt;strong&gt;reducir&lt;/strong&gt; promediando muchas medidas.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="precisión-veracidad-y-exactitud"&gt;Precisión, veracidad y exactitud&lt;/h3&gt;
&lt;h4 id="precisión"&gt;Precisión&lt;/h4&gt;
&lt;p&gt;Es la &lt;strong&gt;cercanía&lt;/strong&gt; entre los &lt;strong&gt;valores medidos&lt;/strong&gt; obtenidos en &lt;strong&gt;mediciones&lt;/strong&gt; repetidas bajo condiciones similares. Es una &lt;strong&gt;descripción&lt;/strong&gt; de los &lt;strong&gt;errores aleatorios&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h4 id="veracidad"&gt;Veracidad&lt;/h4&gt;
&lt;p&gt;Es la &lt;strong&gt;cercanía&lt;/strong&gt; entre la media de un número infinito de &lt;strong&gt;valores medidos&lt;/strong&gt; repetidos y un &lt;strong&gt;valor de referencia&lt;/strong&gt;. Es una &lt;strong&gt;descripción&lt;/strong&gt; de los &lt;strong&gt;errores sistemáticos&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h4 id="exactitud"&gt;Exactitud&lt;/h4&gt;
&lt;p&gt;Es la &lt;strong&gt;cercanía&lt;/strong&gt; entre un &lt;strong&gt;valor medido&lt;/strong&gt; y el &lt;strong&gt;valor verdadero&lt;/strong&gt; de la magnitud que se pretende medir.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Una alta exactitud es una combinación de alta precisión y alta veracidad.&lt;/p&gt;
&lt;figure id="figure-los-dardos-representan-medidas-para-la-veracidad-el-centro-de-la-diana-representa-el-valor-de-referencia-la-precisión-describe-la-proximidad-entre-las-medidas-traducida-y-adaptada-del-nplhttpswwwnplcoukgetmedia52c4d2e1-bb4e-4401-bbdc-319251cc7830accuracy_precision_trueness_2023pdfaspx"&gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="Los dardos representan medidas. Para la veracidad, el centro de la diana representa el valor de referencia. La precisión describe la proximidad entre las medidas. Traducida y adaptada del [NPL](https://www.npl.co.uk/getmedia/52c4d2e1-bb4e-4401-bbdc-319251cc7830/ACCURACY_PRECISION_TRUENESS_2023.pdf.aspx)."
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/actividad-cientifica-4ESO/precision-veracidad-exactitud.svg"
loading="lazy" width="100%" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;figcaption&gt;
Los dardos representan medidas. Para la veracidad, el centro de la diana representa el valor de referencia. La precisión describe la proximidad entre las medidas. Traducida y adaptada del &lt;a href="https://www.npl.co.uk/getmedia/52c4d2e1-bb4e-4401-bbdc-319251cc7830/ACCURACY_PRECISION_TRUENESS_2023.pdf.aspx" target="_blank" rel="noopener"&gt;NPL&lt;/a&gt;.
&lt;/figcaption&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;h3 id="error-absoluto-y-error-relativo"&gt;Error absoluto y error relativo&lt;/h3&gt;
&lt;h4 id="error-absoluto"&gt;Error absoluto&lt;/h4&gt;
&lt;p&gt;Es la &lt;strong&gt;diferencia&lt;/strong&gt; entre el &lt;strong&gt;valor medido&lt;/strong&gt; y el &lt;strong&gt;valor real&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;
$$
\text{error absoluto} = \lvert\text{valor medido} - \text{valor real}\rvert
$$&lt;p&gt;Tiene las &lt;strong&gt;mismas dimensiones&lt;/strong&gt; que la &lt;strong&gt;magnitud medida&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h4 id="error-relativo"&gt;Error relativo&lt;/h4&gt;
&lt;p&gt;Es el &lt;strong&gt;cociente&lt;/strong&gt; entre el &lt;strong&gt;error absoluto&lt;/strong&gt; y el &lt;strong&gt;valor real&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;\begin{align*}
\text{error relativo} &amp;amp;= \frac{\text{error absoluto}}{\text{valor real}} \\
&amp;amp;= \frac{\lvert\text{valor medido} - \text{valor real}\rvert}{\text{valor real}}
\end{align*}&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Es &lt;strong&gt;adimensional&lt;/strong&gt; (suele expresarse en % multiplicándolo por 100).&lt;/p&gt;
&lt;h2 id="expresión-de-resultados"&gt;Expresión de resultados&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Por regla general, las &lt;strong&gt;incertidumbres siempre&lt;/strong&gt; se expresan con &lt;strong&gt;una sola cifra significativa&lt;/strong&gt;&lt;sup id="fnref:1"&gt;&lt;a href="#fn:1" class="footnote-ref" role="doc-noteref"&gt;1&lt;/a&gt;&lt;/sup&gt;, &lt;strong&gt;redondeando&lt;/strong&gt; la &lt;strong&gt;medida&lt;/strong&gt; en consecuencia (unidades, decenas, centenas, etc.).&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;strong&gt;Aprende más&lt;/strong&gt; sobre la &lt;strong&gt;escritura&lt;/strong&gt; correcta de &lt;strong&gt;magnitudes&lt;/strong&gt; &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2022/11/12/normas-de-ortografia-en-fisica-y-quimica/#9-escritura-de-magnitudes"&gt;aquí&lt;/a&gt;.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h3 id="ejemplos-4"&gt;Ejemplos&lt;/h3&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;$t = (5.67\pm 2.00)\thinspace\mathrm s \rightarrow t = (6\pm 2)\thinspace\mathrm s$&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;$l = (1307\pm 202)\thinspace\mathrm{\mu m} \rightarrow l = (1300\pm 200)\thinspace\mathrm{\mu m}$&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;$m = (437\pm 27)\thinspace\mathrm g \rightarrow m = (440\pm 30)\thinspace\mathrm g$&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;$I = (17 \pm 3)\thinspace\mathrm{mA} \rightarrow \text{está bien expresada}$&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;div class="footnotes" role="doc-endnotes"&gt;
&lt;hr&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li id="fn:1"&gt;
&lt;p&gt;Excepto cuando la primera cifra significativa es un 1, que entonces utilizamos dos.&amp;#160;&lt;a href="#fnref:1" class="footnote-backref" role="doc-backlink"&gt;&amp;#x21a9;&amp;#xfe0e;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;/ol&gt;
&lt;/div&gt;</description></item><item><title>La actividad científica</title><link>https://dev.fisiquimicamente.com/recursos-fisica-quimica/apuntes/2eso-3eso/actividad-cientifica/</link><pubDate>Tue, 01 Oct 2024 13:13:08 +0200</pubDate><guid>https://dev.fisiquimicamente.com/recursos-fisica-quimica/apuntes/2eso-3eso/actividad-cientifica/</guid><description>&lt;h2 id="método-científico"&gt;Método científico&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Las &lt;strong&gt;etapas&lt;/strong&gt; del &lt;strong&gt;método científico&lt;/strong&gt; son las siguientes:&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="observación"&gt;Observación&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;Examinar un fenómeno con el objetivo de sacar toda la información, pero sin modificar dicho fenómeno.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="hipótesis"&gt;Hipótesis&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;Posible explicación del fenómeno.&lt;/p&gt;
&lt;h4 id="características"&gt;Características&lt;/h4&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Características&lt;/strong&gt; que debe cumplir:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Referirse siempre a situaciones reales o realizables.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Utilizar un lenguaje claro.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Variables a tratar precisas y bien definidas, además de ser observables y medibles.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;h3 id="experimentación"&gt;Experimentación&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;Comprobación de la hipótesis, tratando de controlar todos los parámetros ajenos al fenómeno que estamos estudiando.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="análisis"&gt;Análisis&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;Estudio de los resultados obtenidos.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="conclusión"&gt;Conclusión&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;Razonamos si la hipótesis es o no válida.&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;p&gt;Puedes poner en práctica el &lt;strong&gt;método científico&lt;/strong&gt; estudiando los &lt;strong&gt;factores&lt;/strong&gt; que &lt;strong&gt;influyen&lt;/strong&gt; en el &lt;strong&gt;periodo&lt;/strong&gt; de un &lt;strong&gt;péndulo&lt;/strong&gt; con este &lt;em&gt;&lt;strong&gt;laboratorio&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;iframe src="https://phet.colorado.edu/sims/html/pendulum-lab/latest/pendulum-lab_es.html" width="100%" height="600" scrolling="no" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;
&lt;p&gt;o con estas excelentes &lt;strong&gt;prácticas virtuales&lt;/strong&gt; del &lt;a href="http://www.fqsaja.com" target="_blank" rel="noopener"&gt;Departamento de Física y Química del IES Valle del Saja&lt;/a&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;p&gt;&lt;lite-youtube videoid="2GDKNIyOCSc" videoStartAt="0"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;a href="https://drive.google.com/file/d/1owiVZCn_q65ysah9wkTMEPT7nKGVclwe/view" target="_blank" rel="noopener"&gt;Aquí&lt;/a&gt; puedes descargarte el &lt;strong&gt;guion&lt;/strong&gt; de la &lt;strong&gt;práctica&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;p&gt;&lt;lite-youtube videoid="Y9gnmDfAmSw" videoStartAt="0"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;a href="https://drive.google.com/file/d/1BoNVZ23gxw2arh25ruFEr00die9ojz-o/view" target="_blank" rel="noopener"&gt;Aquí&lt;/a&gt; puedes descargarte el &lt;strong&gt;guion&lt;/strong&gt; de la &lt;strong&gt;práctica&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h2 id="medidas-de-magnitudes"&gt;Medidas de magnitudes&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;Una &lt;strong&gt;magnitud&lt;/strong&gt; es toda propiedad que se puede &lt;strong&gt;medir&lt;/strong&gt;. &lt;strong&gt;Medir&lt;/strong&gt; consiste en &lt;strong&gt;comparar&lt;/strong&gt; una cantidad con otra de la misma magnitud, que tomamos como referencia, y a la cual denominamos &lt;strong&gt;unidad&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
Puedes &lt;strong&gt;aprender más&lt;/strong&gt; sobre &lt;strong&gt;magnitudes&lt;/strong&gt;, &lt;strong&gt;unidades&lt;/strong&gt; y &lt;strong&gt;símbolos&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Química Física&lt;/strong&gt; con este &lt;a href="https://iupac.org/wp-content/uploads/2022/09/Espan%cc%83ol-Un-Resumen-Conciso-de-Magnitudes-Unidades-y-Si%cc%81mbolos-en-Qui%cc%81mica-Fi%cc%81sica_-20220829.pdf" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;resumen conciso&lt;/strong&gt; de la &lt;strong&gt;IUPAC&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h3 id="sistema-internacional-de-unidades-si"&gt;Sistema Internacional de Unidades (SI)&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;El Sistema Internacional de Unidades (SI) define siete &lt;strong&gt;magnitudes básicas&lt;/strong&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Magnitud&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Unidad&lt;/th&gt;
&lt;th style="text-align: center"&gt;Símbolo&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Tiempo&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Segundo&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;s&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Longitud&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Metro&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;m&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Masa&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Kilogramo&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;kg&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Corriente eléctrica&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Amperio&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;A&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Temperatura&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Kelvin&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;K&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Cantidad de sustancia&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Mol&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;mol&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Intensidad luminosa&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Candela&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;cd&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;p&gt;El &lt;strong&gt;Sistema Internacional&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Unidades&lt;/strong&gt; (SI) sufrió una revisión en 2018. Puedes leer más sobre ello &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2020/04/30/actualizacion-de-las-unidades-basicas-del-si/" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;aquí&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;p&gt;&lt;lite-youtube videoid="rdhybZKx6Ug" videoStartAt="0"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;&lt;/p&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;p&gt;&lt;lite-youtube videoid="nqxHnu4LJ6k" videoStartAt="0"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h4 id="prefijos"&gt;Prefijos&lt;/h4&gt;
&lt;p&gt;La siguiente tabla muestra los &lt;strong&gt;prefijos&lt;/strong&gt; (múltiplos y submúltiplos) del SI:&lt;/p&gt;
&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Prefijo&lt;/th&gt;
&lt;th style="text-align: center"&gt;Símbolo&lt;/th&gt;
&lt;th style="text-align: center"&gt;Factor&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Prefijo&lt;/th&gt;
&lt;th style="text-align: center"&gt;Símbolo&lt;/th&gt;
&lt;th style="text-align: center"&gt;Factor&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Tera&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;T&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;$10^{12}$&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;pico&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;p&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;$10^{-12}$&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Giga&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;G&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;$10^{9}$&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;nano&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;n&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;$10^{-9}$&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Mega&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;M&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;$10^{6}$&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;micro&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;$\mu$&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;$10^{-6}$&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;kilo&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;k&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;$10^{3}$&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;mili&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;m&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;$10^{-3}$&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;hecto&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;h&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;$10^{2}$&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;centi&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;c&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;$10^{-2}$&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;deca&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;da&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;$10^{1}$&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;deci&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;d&lt;/td&gt;
&lt;td style="text-align: center"&gt;$10^{-1}$&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;strong&gt;Descubre&lt;/strong&gt; las distintas &lt;strong&gt;escalas&lt;/strong&gt; del &lt;strong&gt;universo&lt;/strong&gt; con &lt;a href="https://htwins.net/scale2/" target="_blank" rel="noopener"&gt;esta excelente &lt;strong&gt;animación interactiva&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;. También te recomendamos echar un vistazo a &lt;a href="https://drive.google.com/file/d/1qxSGkbnnlalpDPRvRWlhh_WdcmXG0-J_/view" target="_blank" rel="noopener"&gt;este magnífico &lt;strong&gt;póster&lt;/strong&gt; del &lt;strong&gt;NPL&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h3 id="notación-científica"&gt;Notación científica&lt;/h3&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;strong&gt;Practica&lt;/strong&gt; la &lt;a href="https://es.wikipedia.org/wiki/Notaci%c3%b3n_cient%c3%adfica" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;notación científica&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; con &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/recursos-fisica-quimica/actividades/2eso-3eso/notacion-cientifica/" target="_blank" rel="noopener"&gt;esta genial &lt;strong&gt;ficha de actividades&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; de la mano de &lt;a href="https://twitter.com/ivanquifis" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;Ivanquifis&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;Consiste en escribir un número de la forma:
&lt;/p&gt;
$$
a\times 10^b,
$$&lt;p&gt;
donde $1 \leq a&lt;10$ y $b$ puede ser cualquier número entero (positivo o negativo).&lt;/p&gt;
&lt;h4 id="ejemplos"&gt;Ejemplos&lt;/h4&gt;
&lt;div class="alert alert-example"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;br&gt;
$$
\begin{aligned}
500 &amp;\rightarrow 5\times 10^2 \\
520 &amp;\rightarrow 5.2\times 10^2 \\
600000 &amp;\rightarrow 6\times 10^5 \\
30000000 &amp;\rightarrow 3\times 10^7 \\
500 000 000 000 000 &amp;\rightarrow 5\times 10^{14} \\
7 000 000 000 000 000 000 000 000 &amp;\rightarrow 7\times 10^{24} \\
0.05 &amp;\rightarrow 5\times 10^{-2} \\
0.052 &amp;\rightarrow 5.2\times 10^{-2} \\
0.0004 &amp;\rightarrow 4\times 10^{-4} \\
0.000 000 01 &amp;\rightarrow 1\times 10^{-8} \\
0.000 000 000 000 000 6 &amp;\rightarrow 6\times 10^{-16} \\
0.000 000 000 000 000 000 000 000 8 &amp;\rightarrow 8\times 10^{-25}
\end{aligned}
$$
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h3 id="factores-de-conversión"&gt;Factores de conversión&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;Se trata de multiplicar por fracciones utilizando la conversión entre unidades. En el caso de unidades de superficie (volumen), los factores de conversión van elevados al cuadrado (cubo).&lt;/p&gt;
&lt;h4 id="ejemplos-1"&gt;Ejemplos&lt;/h4&gt;
&lt;div class="alert alert-example"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;br&gt;
$$
\begin{aligned}
13\thinspace\mathrm{cg} &amp; \longrightarrow \mathrm{hg} \\
13\thinspace\cancel{\mathrm{cg}} &amp; \cdot \frac{1\thinspace\cancel{\mathrm g}}{10^2\thinspace\cancel{\mathrm{cg}}} \cdot \frac{1\thinspace\mathrm{hg}}{10^2\thinspace\cancel{\mathrm{g}}} = 1.3\times 10^{-3}\thinspace\mathrm{hg} \\ \\
3\thinspace\mathrm{dam^2} &amp;\longrightarrow \mathrm{mm^2} \\
3\thinspace\cancel{\mathrm{dam^2}} &amp;\cdot \frac{10^2\thinspace\cancel{\mathrm{m^2}}}{1\thinspace\cancel{\mathrm{dam^2}}} \cdot \frac{10^6\thinspace\mathrm{mm^2}}{1\thinspace\cancel{\mathrm{m^2}}} = 3\times 10^{8}\thinspace\mathrm{mm^2} \\ \\
72\thinspace\mathrm{km/h} &amp;\longrightarrow \mathrm{m/s} \\
72\thinspace\frac{\cancel{\mathrm{km}}}{\cancel{\mathrm{h}}} &amp;\cdot \frac{10^3\thinspace\mathrm{m}}{1\thinspace\cancel{\mathrm{km}}} \cdot \frac{1\thinspace\cancel{\mathrm{h}}}{3600\thinspace\mathrm{s}} = 20\thinspace\mathrm{m/s} \\ \\
24\thinspace\mathrm{g/cm^3} &amp;\longrightarrow \mathrm{\mu g/\mu L} \\
24\thinspace\frac{\cancel{\mathrm g}}{\cancel{\mathrm{cm^3}}} &amp;\cdot \frac{10^6\thinspace\mathrm{\mu g}}{1\thinspace\cancel{\mathrm{g}}} \cdot \frac{10^3\thinspace\cancel{\mathrm{cm^3}}}{1\thinspace\cancel{\mathrm{dm^3}}} \cdot \frac{1\thinspace\cancel{\mathrm{dm^3}}}{1\thinspace\cancel{\mathrm{L}}} \cdot \frac{1\thinspace\cancel{\mathrm{L}}}{10^6\thinspace\mathrm{\mu L}} = 2.4 \times 10^4\thinspace\mathrm{\mu g/\mu L} \\ \\
5\thinspace\mathrm{L/s} &amp;\longrightarrow \mathrm{m^3/h} \\
5\thinspace\frac{\cancel{\mathrm L}}{\cancel{\mathrm s}} &amp;\cdot \frac{1\thinspace\mathrm m^3}{10^3\thinspace\cancel{\mathrm L}} \cdot \frac{3600\thinspace\cancel{\mathrm s}}{1\thinspace\mathrm h} = 18\thinspace\mathrm{m^3/h}
\end{aligned}
$$
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h2 id="laboratorio-escolar"&gt;Laboratorio escolar&lt;/h2&gt;
&lt;h3 id="instrumental"&gt;Instrumental&lt;/h3&gt;
&lt;div class="alert alert-game"&gt;
&lt;div&gt;
Juega a &lt;strong&gt;identificar&lt;/strong&gt; el &lt;strong&gt;instrumental&lt;/strong&gt; básico de &lt;strong&gt;laboratorio&lt;/strong&gt; con &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/recursos-fisica-quimica/juegos/2eso-3eso/dobble-instrumentos-laboratorio/"&gt;esta genial &lt;strong&gt;adaptación&lt;/strong&gt; del juego de cartas &lt;strong&gt;Dobble&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;, el juego &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/recursos-fisica-quimica/juegos/2eso-3eso/atrapalo/"&gt;&lt;strong&gt;¡Atrápalo!&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; o las &lt;a href="https://drive.google.com/drive/folders/1fXglHz9nq0EfVzLDEIRKqPGG9VOWL_Pb" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;tarjetas&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; de &lt;a href="https://twitter.com/af_bertotomas" target="_blank" rel="noopener"&gt;Berto Tomás&lt;/a&gt;, en colaboración con el &lt;a href="https://twitter.com/pquimic" target="_blank" rel="noopener"&gt;Dr. Vieta&lt;/a&gt;.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;figure id="figure-iconos-creados-por-freepik-de-flaticonhttpswwwflaticoncompackslaboratory-equipment"&gt;
&lt;div class="d-flex justify-content-center"&gt;
&lt;div class="w-100" &gt;&lt;img alt="[Iconos creados por Freepik de Flaticon](https://www.flaticon.com/packs/laboratory-equipment)"
src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/actividad-cientifica-2ESO-3ESO/instrumental.svg"
loading="lazy" width="100%" /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;figcaption&gt;
&lt;a href="https://www.flaticon.com/packs/laboratory-equipment" target="_blank" rel="noopener"&gt;Iconos creados por Freepik de Flaticon&lt;/a&gt;
&lt;/figcaption&gt;&lt;/figure&gt;
&lt;h3 id="normas-básicas-de-seguridad"&gt;Normas básicas de seguridad&lt;/h3&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="BRDApYgvDqQ" videoStartAt="0"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Llevar ropa adecuada (idealmente bata, guantes y gafas de seguridad).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Llevar el pelo recogido.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Prohibido comer, beber y fumar dentro del laboratorio.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;No probar ni oler nada.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;No mezclar productos sin comprobar previamente sus etiquetas.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;h3 id="pictogramas-de-peligro"&gt;Pictogramas de peligro&lt;/h3&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;p&gt;Os recomendamos echar un vistazo a &lt;a href="https://echa.europa.eu/es/pictograms-infographic" target="_blank" rel="noopener"&gt;esta estupenda &lt;strong&gt;infografía&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; de la &lt;a href="https://echa.europa.eu/es/home" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;ECHA&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; (Agencia Europea de Sustancias y Mezclas Químicas), donde puedes aprender más sobre &lt;strong&gt;qué significa&lt;/strong&gt; cada pictograma, &lt;strong&gt;qué hacer&lt;/strong&gt; en caso de tener que manipular productos químicos con una determinada etiqueta y &lt;strong&gt;dónde se utiliza&lt;/strong&gt; cada pictograma.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;También os recomendamos los magníficos &lt;a href="https://drive.google.com/drive/folders/1NDRYYRO93xZiSHmhS1hx6tb1MpbMWmWp" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;pósters de Berto Tomás&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="gallery-grid"&gt;
&lt;div class="gallery-item gallery-item--medium"&gt;
&lt;a data-fancybox="gallery-pictogramas-peligro" href="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/acid.png" data-width="3000" data-height="3000" data-caption="&amp;lt;span style=&amp;#34;font-variant:small-caps;&amp;#34;&amp;gt;corrosivo&amp;lt;/span&amp;gt;"&gt;
&lt;img src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/acid_hu_cc2642f4b07838ac.webp" loading="lazy" alt="corrosivo" width="750" height="750"&gt;
&lt;/a&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="gallery-item gallery-item--medium"&gt;
&lt;a data-fancybox="gallery-pictogramas-peligro" href="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/aqpol.png" data-width="3000" data-height="3000" data-caption="&amp;lt;span style=&amp;#34;font-variant:small-caps;&amp;#34;&amp;gt;peligro para el medio ambiente&amp;lt;/span&amp;gt;"&gt;
&lt;img src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/aqpol_hu_f998f8c4d0777b8e.webp" loading="lazy" alt="peligro para el medio ambiente" width="750" height="750"&gt;
&lt;/a&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="gallery-item gallery-item--medium"&gt;
&lt;a data-fancybox="gallery-pictogramas-peligro" href="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/bottle.png" data-width="3000" data-height="3000" data-caption="&amp;lt;span style=&amp;#34;font-variant:small-caps;&amp;#34;&amp;gt;gas a presión&amp;lt;/span&amp;gt;"&gt;
&lt;img src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/bottle_hu_32df8dde1c0669c3.webp" loading="lazy" alt="gas a presión" width="750" height="750"&gt;
&lt;/a&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="gallery-item gallery-item--medium"&gt;
&lt;a data-fancybox="gallery-pictogramas-peligro" href="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/exclam.png" data-width="3000" data-height="3000" data-caption="&amp;lt;span style=&amp;#34;font-variant:small-caps;&amp;#34;&amp;gt;peligro para la salud&amp;lt;/span&amp;gt;"&gt;
&lt;img src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/exclam_hu_ab10369ceee035a1.webp" loading="lazy" alt="peligro para la salud" width="750" height="750"&gt;
&lt;/a&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="gallery-item gallery-item--medium"&gt;
&lt;a data-fancybox="gallery-pictogramas-peligro" href="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/explos.png" data-width="3000" data-height="3000" data-caption="&amp;lt;span style=&amp;#34;font-variant:small-caps;&amp;#34;&amp;gt;explosivo&amp;lt;/span&amp;gt;"&gt;
&lt;img src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/explos_hu_2ca7e32fec4fc03.webp" loading="lazy" alt="explosivo" width="750" height="750"&gt;
&lt;/a&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="gallery-item gallery-item--medium"&gt;
&lt;a data-fancybox="gallery-pictogramas-peligro" href="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/flame-O.png" data-width="3000" data-height="3000" data-caption="&amp;lt;span style=&amp;#34;font-variant:small-caps;&amp;#34;&amp;gt;comburente&amp;lt;/span&amp;gt;"&gt;
&lt;img src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/flame-O_hu_1d06c3c3e0078859.webp" loading="lazy" alt="comburente" width="750" height="750"&gt;
&lt;/a&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="gallery-item gallery-item--medium"&gt;
&lt;a data-fancybox="gallery-pictogramas-peligro" href="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/flame.png" data-width="3000" data-height="3000" data-caption="&amp;lt;span style=&amp;#34;font-variant:small-caps;&amp;#34;&amp;gt;inflamable&amp;lt;/span&amp;gt;"&gt;
&lt;img src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/flame_hu_e4974f3126846f34.webp" loading="lazy" alt="inflamable" width="750" height="750"&gt;
&lt;/a&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="gallery-item gallery-item--medium"&gt;
&lt;a data-fancybox="gallery-pictogramas-peligro" href="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/health.png" data-width="3000" data-height="3000" data-caption="&amp;lt;span style=&amp;#34;font-variant:small-caps;&amp;#34;&amp;gt;peligro grave para la salud&amp;lt;/span&amp;gt;"&gt;
&lt;img src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/health_hu_d756a0f2ef248c4c.webp" loading="lazy" alt="peligro grave para la salud" width="750" height="750"&gt;
&lt;/a&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="gallery-item gallery-item--medium"&gt;
&lt;a data-fancybox="gallery-pictogramas-peligro" href="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/skull.png" data-width="3000" data-height="3000" data-caption="&amp;lt;span style=&amp;#34;font-variant:small-caps;&amp;#34;&amp;gt;toxicidad aguda&amp;lt;/span&amp;gt;"&gt;
&lt;img src="https://dev.fisiquimicamente.com/media/albums/pictogramas-peligro/skull_hu_3abbca96895a337e.webp" loading="lazy" alt="toxicidad aguda" width="750" height="750"&gt;
&lt;/a&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;</description></item><item><title>Actualización de las unidades básicas del SI</title><link>https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2020/04/30/actualizacion-de-las-unidades-basicas-del-si/</link><pubDate>Thu, 19 Sep 2024 12:36:14 +0200</pubDate><guid>https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2020/04/30/actualizacion-de-las-unidades-basicas-del-si/</guid><description>&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
&lt;p&gt;Si no estás familiarizado con el &lt;strong&gt;Sistema Internacional&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Unidades&lt;/strong&gt; (SI) te recomiendo consultar &lt;a href="https://www.cem.es/es/cem/metrologia/sistema-internacional-unidades-si" target="_blank" rel="noopener"&gt;esta página&lt;/a&gt; del &lt;a href="https://www.cem.es" target="_blank" rel="noopener"&gt;Centro Español de Metrología (CEM)&lt;/a&gt;, en particular el &lt;a href="https://www.cem.es/sites/default/files/documentos/2021-07/Resumen%20conciso%20del%20SI%20%289%c2%aa%20ed_2019%29_0.pdf" target="_blank" rel="noopener"&gt;&lt;strong&gt;resumen conciso del SI&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Te recomiendo también &lt;a href="https://drive.google.com/file/d/1RzJO2jgjKt5LKy2RZhDuhVWmCVjbjaxr/view?usp=sharing" target="_blank" rel="noopener"&gt;este magnífico &lt;strong&gt;póster&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; de &lt;strong&gt;Berto Tomás&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
Si quieres ampliar la información mostrada aquí, &lt;a href="https://twitter.com/fqsaja1/status/1255585199015985155?s=20" target="_blank" rel="noopener"&gt;@fqsaja1&lt;/a&gt; nos recomienda &lt;em&gt;imprimir y tener en nuestras aulas, laboratorios o seminarios&lt;/em&gt; &lt;a href="https://www.cem.es/sites/default/files/2021-01/Poster%20Nuevo-SI.pdf" target="_blank" rel="noopener"&gt;este fantástico póster&lt;/a&gt; elaborado por el &lt;a href="https://www.cem.es" target="_blank" rel="noopener"&gt;Centro Español de Metrología (CEM)&lt;/a&gt; o echar un vistazo al magnífico artículo de David Newell &lt;a href="https://physicstoday.scitation.org/doi/10.1063/PT.3.2448" target="_blank" rel="noopener"&gt;publicado en la revista Physics Today&lt;/a&gt; (en inglés).
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;El &lt;strong&gt;Sistema Internacional&lt;/strong&gt; de &lt;strong&gt;Unidades&lt;/strong&gt; (SI) sufrió una &lt;a href="https://www.cem.es/sites/default/files/2021-01/cem_revisionsi_edem_18mayo2018.pdf" target="_blank" rel="noopener"&gt;revisión en 2018&lt;/a&gt;, con la &lt;strong&gt;redefinición&lt;/strong&gt; de cuatro de sus siete &lt;em&gt;unidades de base&lt;/em&gt;, en concreto el kilogramo (kg), el amperio (A), el kelvin (K) y el mol.&lt;/p&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="rdhybZKx6Ug" videoStartAt="0"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;script type="module" src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/@justinribeiro/lite-youtube@1/lite-youtube.min.js"&gt;&lt;/script&gt;
&lt;lite-youtube videoid="nqxHnu4LJ6k" videoStartAt="0"&gt;&lt;/lite-youtube&gt;
&lt;p&gt;Esta actualización se realizó para conseguir definir todas las unidades &lt;strong&gt;en función de constantes físicas universales&lt;/strong&gt;, algo que ya se había conseguido con anterioridad para el segundo (1967) y el metro (1983). La siguiente tabla resume la relación entre cada unidad y la constante universal en la que se basa:&lt;/p&gt;
&lt;table&gt;
&lt;thead&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;th&gt;Unidad (símbolo)&lt;/th&gt;
&lt;th&gt;Constante universal (símbolo)&lt;/th&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/thead&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Segundo (s)&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Frecuencia de transición del átomo de cesio 133 ($\Delta\nu_\mathrm{Cs}$)&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Metro (m)&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Velocidad de la luz en el vacío ($c$)&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Kilogramo (kg)&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Constante de Planck ($h$)&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Amperio (A)&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Carga elemental ($e$)&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Kelvin (K)&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Constante de Boltzmann ($k$)&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Mol (mol)&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Constante de Avogadro ($N_\mathrm A$)&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td&gt;Candela (cd)&lt;/td&gt;
&lt;td&gt;Eficacia luminosa de la radiación de frecuencia $540\times 10^{12}\thinspace\mathrm{Hz}$ ($K_\mathrm{cd}$)&lt;/td&gt;
&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;
&lt;/table&gt;
&lt;h2 id="rd-4932020-de-28-de-abril--pdf"&gt;R.D. 493/2020, de 28 de abril &lt;a href="https://www.boe.es/boe/dias/2020/04/29/pdfs/BOE-A-2020-4707.pdf" target="_blank" rel="noopener"&gt;📄 PDF&lt;/a&gt;&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;El 29 de abril de 2020 se publicó en el BOE el &lt;em&gt;Real Decreto 493/2020, de 28 de abril, por el que se modifica el Real Decreto 2032/2009, de 30 de diciembre, por el que se establecen las unidades legales de medida&lt;/em&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;h3 id="definiciones-actuales-de-las-unidades-de-base-del-si"&gt;Definiciones actuales de las unidades de base del SI&lt;/h3&gt;
&lt;h4 id="segundo-s"&gt;Segundo (s)&lt;/h4&gt;
$$
1\thinspace \mathrm s = \frac{9192631770}{\Delta\nu_\mathrm{Cs}},
$$&lt;p&gt;donde $\Delta\nu_\mathrm{Cs} = 9192631770\thinspace\mathrm{Hz}$ es la frecuencia de la transición hiperfina del estado fundamental no perturbado del átomo de cesio 133.&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
El &lt;strong&gt;segundo&lt;/strong&gt; es por tanto la duración de 9192631770 periodos de la radiación correspondiente a la transición entre los dos niveles hiperfinos del estado fundamental no perturbado del átomo de cesio 133.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h4 id="metro-m"&gt;Metro (m)&lt;/h4&gt;
$$
1\thinspace\mathrm m = \frac{9192631770}{299792458}\frac{c}{\Delta\nu_\mathrm{Cs}},
$$&lt;p&gt;donde $c = 299792458\thinspace\mathrm{m\cdot s^{-1}}$ es la velocidad de la luz en el vacío.&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
El &lt;strong&gt;metro&lt;/strong&gt; es por tanto la longitud del trayecto recorrido por la luz en el vacío durante un intervalo de tiempo de 1/299792458 de segundo.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h4 id="kilogramo-kg"&gt;Kilogramo (kg)&lt;/h4&gt;
$$
1\thinspace\mathrm{kg} = \frac{(299792458)^2}{(6.62607015\times 10^{-34})(9192631770)}\frac{h\Delta\nu_\mathrm{Cs}}{c^2},
$$&lt;p&gt;donde $h = 6.62607015\times 10^{-34}\thinspace\mathrm{kg\cdot m^2\cdot s^{-1}}$ es la constante de Planck.&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
El &lt;strong&gt;kilogramo&lt;/strong&gt; queda por tanto definido en función del valor de la constante de Planck, $h$.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h4 id="amperio-a"&gt;Amperio (A)&lt;/h4&gt;
$$
1\thinspace\mathrm{A} = \left(\frac{e}{1.602176634\times 10^{-19}}\right)\thinspace\mathrm{s^{-1}},
$$&lt;p&gt;donde $e = 1.602176634\times 10^{-19}\thinspace\mathrm{A\cdot s}$ es la carga elemental.&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
El &lt;strong&gt;amperio&lt;/strong&gt; es por tanto la corriente eléctrica correspondiente al flujo de $1/(1.602176634\times 10^{-19}) = 6.241509074\times 10^{18}$ cargas elementales por segundo.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h4 id="kelvin-k"&gt;Kelvin (K)&lt;/h4&gt;
$$
1\thinspace\mathrm{K} = \frac{1.380649\times 10^{-23}}{(6.62607015\times 10^{-34})(9192631770)}\frac{h\Delta\nu_\mathrm{Cs}}{k},
$$&lt;p&gt;donde $k = 1.380649\times 10^{-23}\thinspace\mathrm{kg\cdot m^2\cdot s^{-2}\cdot K^{-1}}$ es la constante de Boltzmann.&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
El &lt;strong&gt;kelvin&lt;/strong&gt; es por tanto igual a la variación de temperatura termodinámica que da lugar a una variación de energía térmica $kT$ de $1.380649\times 10^{-23}\thinspace\mathrm J$.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h4 id="mol-mol"&gt;Mol (mol)&lt;/h4&gt;
$$
1\thinspace\mathrm{mol} = \frac{6.02214076\times 10^{23}}{N_\mathrm A},
$$&lt;p&gt;donde $N_\mathrm A = 6.02214076\times 10^{23}\thinspace\mathrm{mol^{-1}}$ es la constante de Avogadro.&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
El &lt;strong&gt;mol&lt;/strong&gt; es por tanto la &lt;a href="https://dev.fisiquimicamente.com/blog/2022/11/12/normas-de-ortografia-en-fisica-y-quimica/#8-cantidad-de-sustancia"&gt;cantidad de sustancia&lt;/a&gt; de un sistema que contiene $6.02214076\times 10^{23}$ entidades elementales especificadas.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;h4 id="candela-cd"&gt;Candela (cd)&lt;/h4&gt;
$$
1\thinspace\mathrm{cd} = \frac{1}{(6.62607015\times 10^{-34})(9192631770)^2 683}h(\Delta\nu_\mathrm{Cs})^2 K_\mathrm{cd},
$$&lt;p&gt;donde $K_\mathrm{cd} = 683\thinspace\mathrm{cd\cdot sr\cdot kg^{-1}\cdot m^{-2}\cdot s^3}$ es la eficacia luminosa de la radiación monocromática de frecuencia $540\times 10^{12}\thinspace\mathrm{Hz}$.&lt;/p&gt;
&lt;div class="alert alert-note"&gt;
&lt;div&gt;
La &lt;strong&gt;candela&lt;/strong&gt; es por tanto la intensidad luminosa, en una dirección dada, de una fuente que emite radiación monocromática de frecuencia $540\times 10^{12}\thinspace\mathrm{Hz}$ y tiene una intensidad radiante en esa dirección de $(1/683)\thinspace\mathrm{W/sr}$.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;</description></item></channel></rss>